Gids
Linnen stof om te naaien: wat moet je kopen en hoe was je het voor?
Koop linnen om kleding te naaien op basis van het stofgewicht, niet alleen op hoe het eruitziet: kies ongeveer 130 tot 190 gram per vierkante meter voor tops en blouses, 180 tot 230 gram voor jurken, rokken en broeken, en 230 gram of meer voor schorten, jasjes en tassen. Controleer of de stof 140 tot 150 cm breed is en was haar vóór het knippen precies zo als je het afgewerkte kledingstuk straks gaat wassen, want linnen krimpt 3 tot 5 procent zodra het voor het eerst met water in aanraking komt. Deze gids legt uit welke stofgewichten, afwerkingen en mengsels je in de stoffenwinkel tegenkomt, hoeveel meter je nodig hebt, hoe je linnen in één avond voorwast en welke patronen van Sewly bij elk stofgewicht passen.
Het gewicht van linnen in gram per vierkante meter
Stoffenwinkels die kledinglinnen verkopen, vermelden bijna altijd het gewicht in g/m². Staat het er niet bij, knip dan van een proefstaaltje een vierkantje van 10 bij 10 cm, weeg het op een digitale keukenweegschaal in grammen en vermenigvuldig dat getal met 100 voor het gewicht per vierkante meter.
| Gewicht | Vaak aangeduid als | Wat je ervan naait | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| 100 tot 150 g/m² | zakdoeklinnen, lichtgewicht | mouwloze tops, blouses, bisschops- en pofmouwen, gerimpelde rokken | kan doorschijnen; valt te slap voor een strakke A-lijn |
| 150 tot 190 g/m² | licht tot middelzwaar, overhemdlinnen | overhemden, tops, luchtige zomerjurken | het meest veelzijdige gewicht |
| 190 tot 230 g/m² | middelzwaar, jurklinnen | jurken, rokken, broeken, overgooiers, sets | kreukt sterker naarmate de stof zwaarder wordt |
| 230 g/m² en zwaarder | zwaar linnen, canvas, meubelstof | schorten, jasjes, tassen | te stug om te rimpelen; vraagt een dikkere naald |
Koop je voor het eerst linnen, dan zit je met 170 tot 200 gram per vierkante meter altijd goed: stevig genoeg voor een jurk en soepel genoeg voor een top.
Afwerkingen en linnenmixen
- Gewassen, stonewashed of enzymgewassen linnen is in de fabriek al zachter gemaakt en deels voorgekrompen. Het valt soepeler dan onbehandeld linnen en krimpt minder, maar was het thuis nog steeds voor; "minder krimp" is niet "geen krimp".
- Garengeverfd linnen (yarn-dyed), waaronder de meeste weefstrepen en Vichy-ruitjes vallen, is geweven met al gekleurde draden, zodat de voor- en achterkant van de stof er hetzelfde uitzien. Dat maakt het makkelijker om ruiten op elkaar aan te laten sluiten en je kunt beide kanten als goede kant gebruiken.
- Bedrukt linnen heeft één duidelijke goede kant. Leg de stof met de bedrukte kant naar beneden tijdens het knippen, zodat het motief je niet in de war brengt bij het gespiegeld uitknippen van linker- en rechterpatroondelen.
- Linnen-katoenmixen zijn vaak vriendelijker geprijsd, kreuken minder en laten zich nog vlakker strijken. Ze missen een klein beetje van de typische valling en koelte van zuiver linnen, maar voor overhemden en kinderkleding is dat nauwelijks een nadeel.
- Linnen-viscosemixen vallen prachtig soepel en zijn ideaal voor bisschopsmouwen en lange rokken, maar ze krimpen sterker en verschuiven sneller tijdens het knippen. Was ze twee keer voor en knip ze het liefst in een enkele stoflaag.
- Polyester met "linnenlook" is geen linnen. Het ademt niet, laat zich niet met stoom in vorm persen en de patroonpagina's die linnen adviseren zijn er niet voor geschreven.
Stofbreedte en hoeveel meter je koopt
Kledinglinnen ligt meestal tussen de 135 en 150 cm breed, en alle vuistregels voor stofverbruik in naaiartikelen — ook die van ons — gaan uit van 140 cm breedte. Sommige linnen stoffen worden op 110 cm breedte verkocht; dat verandert het verbruik voor rokken en broeken in grotere maten aanzienlijk, dus controleer altijd de breedte op het etiket of de rol.
Bij linnen van 140 cm breed heb je voor een mouwloze top in maat M ongeveer 0,7 tot 0,9 meter nodig, voor een blouse met lange mouwen 1,6 tot 1,9 meter, voor een knielange rechte jurk 1,6 tot 1,8 meter, voor een A-lijn midirok circa 1,5 meter en voor een rechte broek 1,8 tot 2,2 meter. Tel daar 10 procent bij op voor de krimp en het rechtmaken van de stof, en iets meer als je strepen of ruiten wilt laten doorlopen. Naai je een grote maat of werk je met een richtingsgevoelige print, print het patroon dan eerst uit en leg de papieren delen uit binnen een baan ter breedte van de stof; dat is de enige methode die altijd exact klopt.
Zo was je linnen voor
Voorwassen kost één avond — waarvan de wasmachine het meeste werk doet — en het is de belangrijkste stap om te voorkomen dat je zelfgemaakte jurk na de eerste wasbeurt een maat kleiner uit de trommel komt.
- Werk de knipranden af. Stik de twee geknipte uiteinden van de lap af met een zigzagsteek of de lockmachine, of knip ze bij met een kartelschaar. Linnen rafelt flink in de wasmachine, en een onafgewerkte rand komt uit de trommel als een kluwen draden waar de hele lap in vastzit.
- Was zoals je het kledingstuk straks gaat wassen. Voor kleding betekent dat een normaal wasprogramma op 40 graden; voor een keukenschort dat je heet wilt wassen, kies je 60 graden. Was donkere en felle kleuren de eerste keer apart, want linnen verfstoffen kunnen bij de eerste wasbeurt nog wat kleur afgeven.
- Droog zoals je het kledingstuk straks gaat drogen. Gaat het kledingstuk ooit in de wasdroger, doe de stof daar dan nu ook in op een gemiddeld programma, want juist door de warmte van de droger ontstaat de meeste krimp. Hang je je kleding altijd aan de lijn, laat de stof dan ook nu aan de lijn drogen.
- Strijk terwijl de stof nog licht vochtig is. Pers de hele lap met veel stoom aan de verkeerde kant, in de richting van de rechtvan-draad in plaats van schuin eroverheen, tot de stof helemaal glad en droog is. Linnen laat zich het mooist strijken als het nog net vochtig is; eenmaal kurkdroog gaan de kreukels er veel lastiger uit.
- Meet de lap opnieuw na. Een meter stof uit de winkel is nu ongeveer 95 tot 97 cm lang. Dat is de werkelijke lengte waarmee je gaat knippen.
Wordt het kledingstuk straks vaak en heet gewassen, was de stof dan twee keer voor. Bij de tweede wasbeurt krimpt linnen vaak nog een klein beetje na, en dat ontdek je liever vóór het knippen dan erna.
Linnen knippen en naaien
Linnen is een van de prettigste stoffen om te verwerken, zeker als je deze drie gewoontes aanhoudt:
- Maak de draadrichting recht vóór het knippen. Trek vlak bij de kniprand één enkele inslagdraad (breedtedraad) voorzichtig uit de stof en knip precies langs het spoor dat achterblijft; zo heb je een gegarandeerd rechte rand op de draad. Vouw de stof daarna zelfkant op zelfkant en kijk of de geknipte onder- en bovenrand precies op elkaar liggen; wijken ze af, trek de stof dan voorzichtig diagonaal in model tot de randen recht op elkaar vallen.
- Stem je naaimachinenaald af op het gewicht. Gebruik een universele naald 70/10 voor fijn zakdoeklinnen, 80/12 voor middelzwaar linnen en 90/14 voor zwaar linnen. Kies een goede kwaliteit universeel naaigaren van polyester of katoen en zet je steeklengte op 2,5 tot 3 mm.
- Geef een steunstiksel (staystitching) en werk de naden af. Stik direct na het knippen een rijtje steken net binnen de naadlijn langs halslijnen en andere rondingen, want schuin van draad rekt linnen snel uit en recht van draad rafelt het. Werk elke naad af: met een zigzagsteek of de lockmachine bij middelzware stoffen, met een Engelse naad bij dun linnen, of met een platte kapnaad of biaisband bij zwaar linnen.
Pers elke naad meteen na het stikken met stoom. Geen enkele stof knapt zo op van een strijkijzer als linnen, en een naad die je vlak perst voordat de volgende naad eroverheen kruist, maakt het verschil tussen een knutselproject en een professioneel kledingstuk.
Welke patronen van Sewly passen bij welk stofgewicht?
Op de patroonpagina's in de catalogus staat linnen bij de meeste damesontwerpen als eerste aanbevolen, steeds afgestemd op het juiste gewicht:
- Licht, 100 tot 150 g/m²: Minimalistische mouwloze linnen top met boothals, waarbij de patroonpagina linnen, linnenmixen, katoenbatist, chambray en lichte viscose aanbeveelt. Fijn zakdoeklinnen laat de brede halslijn mooi zacht vallen.
- Licht tot middelzwaar, 150 tot 190 g/m²: Klassiek linnen doorknoopoverhemd met lange mouwen, getekend voor linnen en lichte tot middelzware overhemdstoffen — strak of juist nonchalant gewassen, afhankelijk van de afwerking van je stof.
- Middelzwaar, 190 tot 230 g/m²: Linnen jurk met losse pasvorm en steekzakken, die geschikt is voor lichte tot middelzware kwaliteiten; Linnen A-lijn midirok met zakken, waarvoor middelzwaar linnen de eerste keuze is; en Relaxte linnen broek met elastische tailleband en zakken, in zuiver linnen of een linnenmix als je minder kreuk wilt.
- Zwaar, 230 g/m² en zwaarder: Linnen keuken- en werkschort met gekruiste banden op de rug, ontworpen voor middelzwaar tot zwaar linnen, linnenmixen, katoencanvas of denim. Dit is hét patroon voor die prachtige zware lap linnen die bij thuiskomst toch te stug bleek voor een jurk.
Een fijn eerste project per gewichtsklasse: de mouwloze top in licht linnen, de rok in middelzwaar linnen en het schort voor alles wat steviger uitvalt dan je had verwacht toen je het online bestelde.
En nu aan de slag
Met een voorgewassen en gladgestreken lap middelzwaar linnen op je kniptafel is een jurk zonder sluiting het meest logische eerste project. Naaipatronen voor een linnen zomerjurk zet de rechte jurken, A-lijn-modellen, zomerjurken met bandjes en wikkeljurken op volgorde van moeilijkheidsgraad. Elk patroon hierboven is een PDF om thuis te printen inclusief een A0-bestand voor de copyshop, en het volledige aanbod aan linnen patronen vind je in de Sewly-catalogus en op de patronenpagina.