Naaipatroon voor een broek met elastische tailleband voor beginners

Een naaipatroon voor een broek met elastische tailleband voor beginners haalt alles weg wat een broek naaien spannend maakt: er is geen rits, geen gulp, geen voorgevormde tailleband en geen knoopsgat. Wat overblijft zijn twee broekspijpen, een kruisnaad, een tunnel en een stuk elastiek — een project dat de meeste mensen al de eerste keer in twee tot drie uur afronden. De enige keuze die echt telt is de maat, en bij een broek met elastiek kies je die op basis van je heupomvang, niet je taille. Deze gids laat zien met welke Sewly-patronen voor dames, heren en kinderen je het best kunt starten, en welke handigheidjes ervoor zorgen dat de tailleband er net zo mooi uitziet als hij zit.

Waarom een broek met elastische tailleband de makkelijkste broek is om te naaien

Een geklede pantalon heeft een gulp met rits, een verstevigde tailleband, een haakje of knoop, figuurnaden en vaak een paspelzak achterop. Een broek met elastiek slaat al die onderdelen over. De opbouw bestaat simpelweg uit:

1. Naai de zakken in de zijnaden, als het patroon zakken heeft.
2. Stik de binnenbeennaden en zijnaden van beide pijpen.
3. Schuif de ene pijp in de andere en stik de kruisnaad in één doorlopende beweging.
4. Vouw de bovenrand naar binnen om een tunnel te maken en laat een kleine opening vrij.
5. Rijg het elastiek erdoor, stik de uiteinden op elkaar en sluit de opening.
6. Zoom de pijpen om.

De enige gebogen naad is de kruisnaad, en die is kort. Al het andere is rechttoe rechtaan.

Damespatronen om mee te beginnen

• Relaxte linnen broek met elastische tailleband en zakken is het basismodel: een rechte pijp die soepel langs het been valt zonder te knellen, steekzakken in de zijnaad en een eenvoudige elastische tailleband. De patroonpagina adviseert linnen of een linnenmix.
• Enkellange linnen broek met elastische tailleband valt tot boven de enkel en combineert elastiek met een strikkoord, zodat je de taille ook na het naaien nog kunt verstellen. Door de kortere lengte valt het zomen meteen goed bij uiteenlopende lichaamslengtes, zoals ook op de patroonpagina wordt toegelicht.
• Minimalistische linnen damesshort met elastische tailleband voor het strand heeft exact dezelfde constructie, maar vraagt minder dan de helft van de stof. Als je nog nooit een broek hebt genaaid, maak dan eerst deze short: een kruisnaad in een korte broek werkt precies hetzelfde als in een lange broek, en een foutje kost je hooguit 60 cm linnen in plaats van anderhalve meter.

Alle drie de patronen hebben een maatverloop van XS tot 5XL en worden geleverd met een apart bestand per maat.

Een patroon voor heren

Relaxte linnen herenbroek met elastische tailleband heeft een elastische taille met trekkoord, steekzakken en een ruime snit rond de heupen en bovenbenen, die op de patroonpagina wordt omschreven als comfortabel en geschikt voor veel verschillende lichaamsvormen. De opbouw is identiek aan de damesbroeken hierboven, dus als je voor je partner of voor jezelf naait, is dit het ideale eerste project. Maten XS tot 5XL, geschikt voor onder andere linnen, linnenmix, katoenbatist, chambray en lichte keperstof.

Kinderpatronen

Kinderbroeken met een elastische tailleband hebben nog een groot voordeel: een kind kan ze zelf zonder hulp aan- en uittrekken. Twee fijne modellen om uit te kiezen, beide in de maten 2Y tot 12Y:

• Gestreepte linnen jongensbroek met elastische tailleband heeft een losse pijp en zijzakken, geschikt voor linnen, linnenmix, chambray, lichte keperstof of gewassen katoen.
• Uniseks kinderbermuda met elastische tailleband voor de zomer is een knielange uniseks short met zijzakken, mooi in popeline, chambray, katoenen twill of een linnenmix.

De patroondelen voor kinderen zijn klein, waardoor een short in maat 4Y in één avond in elkaar zit en op een handvol pagina's wordt geprint.

De juiste maat kiezen op basis van je heupomvang

Bij een vaste tailleband bepaalt je taillewijdte de maat. Bij elastiek niet, omdat het elastiek de tailleband vanzelf inneemt tot jouw taillemaat. De maat die echt moet kloppen is je heupomvang — het breedste punt onder je taille — omdat je de broek bij het aantrekken over je heupen moet kunnen schuiven en de stof niet mag trekken wanneer je gaat zitten.

Meet je heupen horizontaal en aansluitend op, vergelijk de waarde in centimeters of inches met de maattabel op de patroonpagina en kies die maat. Val je tussen twee maten in, neem dan de grootste; het elastiek vangt het verschil in de taille op. Kijk bij kinderen naar de borst- en heupmaten in de tabel in plaats van naar de leeftijdsaanduiding, en kies bij twijfel een maat groter waarvan je de pijpen iets inkort.

De tweede maat om te controleren is de beenlengte. Bij een model met rechte pijpen kun je de pijp vóór het knippen eenvoudig korter of langer maken aan de onderkant: meet vanaf je taille langs de zijkant van je been tot op de grond, vergelijk dat met de afgewerkte lengte als het patroon die vermeldt, of knip voor de zekerheid een paar centimeter extra zoomtoeslag aan en bepaal de definitieve lengte tijdens het passen.

Stofkeuze

Alle bovenstaande patronen zijn getekend voor linnen, en de patroonpagina's noemen dezelfde alternatieven: linnen-katoenmixen als je minder kreuk wilt, katoenbatist en chambray voor een luchtiger exemplaar, en lichte keperstof (twill) voor een iets stevigere broek. Gebruik voor lange broeken een middelzwaar linnen van ongeveer 180 tot 230 gram per vierkante meter, en voor shorts een iets lichtere kwaliteit.

Was de stof altijd voor voordat je gaat knippen; linnen krimpt bij de eerste wasbeurt 3 tot 5 procent, en een elastische tailleband redt geen broekspijp die te kort is geworden. Koop geweven elastiek dat niet omkrult (non-roll elastiek) in de breedte waarvoor de tunnel van je patroon is getekend: meestal 3 tot 4 cm voor volwassenen en 2 tot 2,5 cm voor kinderen. Koop altijd iets meer lengte dan je eigen tailleomvang.

De tunnel stikken en het elastiek inzetten

Dit is het punt waarop een beginnersbroek er zelfgemaakt of juist professioneel uitziet. Vier gewoontes maken het verschil:

• Knip het elastiek op je lichaam af, niet blind volgens een tabel. Leg het elastiek om je middel op de plek waar de broek straks draagt, trek het aan tot het stevig maar comfortabel zit en tel er 2 tot 3 cm bij op voor de overlap. Elk elastiek rekt anders, dus de aangegeven lengte in een patroon is altijd slechts een richtlijn.
• Rek de stof niet uit tijdens het stikken van de tunnel. Vouw, pers, speld en stik de tunnel terwijl de stof ontspannen onder de naaimachine ligt. Een tunnel die onder spanning wordt gestikt, gaat golven zodra je hem loslaat.
• Leg de uiteinden plat over elkaar, niet tegen elkaar. Laat het ene uiteinde 2 tot 3 cm over het andere vallen en stik ze met een vierkantje of een brede zigzagsteek door beide lagen vast. Twee uiteinden die je enkel op elkaar stikt, schieten in de wasmachine los.
• Zet het elastiek vast in de zijnaad. Nadat je de rijgopening hebt gesloten, verdeel je de rimpels gelijkmatig en stik je op elke zijnaad een kort verticaal stiksel dwars door de tunnel en het elastiek. Zo kan het elastiek tijdens het dragen en wassen nooit dubbeldraaien in de tunnel.

Heeft het patroon ook een tunnelkoord, maak dan eerst het koord en rijg het samen met het elastiek door de tunnel (of door een aparte tweede tunnel als het patroon die aangeeft). Via twee knoopsgaatjes of nestelringetjes middenvoor komt het koord naar buiten.

Voordat je gaat printen

Al deze modellen zijn PDF-naaipatronen om thuis te printen, en bij elk patroon zit ook een A0-bestand voor de copyshop. Broekspijpen zijn lange patroondelen, waardoor een A0-print het overwegen waard is, maar ook thuis vallen het aantal pagina's mee omdat elke maat in een apart bestand staat. Lees voor je eerste print Hoe print je een PDF-naaipatroon thuis en meet het controlevierkant na, want een kruisnaad die op 97 procent is uitgeprint levert een broek op die niet goed past. Begin daarna met de strandshort en ga het weekend erop aan de slag met de lange broek. Het volledige aanbod aan broeken en shorts vind je in de Sewly-catalogus en op de patronenpagina.